Συνάδελφος από επαρχία σας στέλνει αυτό το βίντεο. Τι θα του πείτε??
Στο βίντεο φαίνεται μια γάτα (αρσενική στειρωμένη, 12 ετών) που κάνει καταναγκαστική κυκλική κίνηση αριστερά. Η παθολογική συμπεριφορά εμφανίστηκε αιφνίδια (σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη) πριν από 3 ημέρες. Ο ιδιοκτήτης ανέφερε ότι εδώ και 1 μήνα παρατήρησε μεταβολή στη συμπεριφορά της γάτας. Η γάτα μένει μόνιμα μέσα στο σπίτι.
Η πρώτη διαφοροδιάγνωση με βάση την απλή παρατήρηση είναι αιθουσαίο σύνδρομο ή βλάβη στον πρόσθιο εγκέφαλο αριστερά. Η γάτα δεν έχει κλίση της κεφαλής και επίσης το επίπεδο συνείδησης είναι μειωμένο, οπότε το πιο πιθανό είναι βλάβη στον πρόσθιο εγκέφαλο.
Η οξεία εμφάνιση μπορεί να σημαίνει οξεία επιδείνωση μιας προϋπάρχουσας βλάβης ή ένα νέο συμβάν (π.χ. οίδημα, αιμορραγία, έμφρακτο).
Πίνακας πιθανότερων διαφοροδιαγνώσεων
- Μηνιγγίωμα. Η συχνότερη πρωτογενής εγκεφαλική νεοπλασία στη γάτα.
- Λέμφωμα.
- Εγκεφαλικό ισχαιμικό έμφρακτο στο πρόσθιο εγκέφαλο. Ωστόσο, το προηγούμενο ιστορικό ενός μήνα αλλαγής συμπεριφοράς δεν είναι τυπικό για καθαρό αγγειακό επεισόδιο.
- Θρομβοεμβολή δευτερογενής σε υπερθυρεοειδισμό, καρδιοπάθεια συστηματική υπέρταση. Δεν συνδυάζεται η προηγούμενη αλλαγή συμπεριφοράς.
- Λοιμώδης περιτονίτιδα της γάτας (FIP). Λιγότερο πιθανό σε γάτα 12 ετών.
- Τοξοπλάσμωση.
Για την οριστική διάγνωση απαιτείται MRI εγκεφάλου
Ανατομική υπενθύμιση
Εμβρυϊκές διαιρέσεις του εγκεφάλου των σπονδυλωτών
Ο εγκέφαλος των σπονδυλωτών διαιρείται στα ακόλουθα τέσσερα τμήματα:
1. Πρόσθιος εγκέφαλος ή τελεγκέφαλος (εγκεφαλικά ημισφαίρια)
2. Διεγκέφαλος ή διάμεσος εγκέφαλος (θάλαμος, υποθάλαμος, επιθάλαμος)
3. Μεσεγκέφαλος ή μέσος εγκέφαλος (εγκεφαλικά σκέλη + τετράδυμο πέταλο + υδραγωγός)
4. Οπίσθιος εγκέφαλος που αποτελείται από το μετεγκέφαλο και το μυελεγκέφαλο
- Μετεγκέφαλος αποτελείται από τη γέφυρα (pons) + παρεγκεφαλίδα + 4η κοιλία
- Μυελεγκέφαλος αποτελείται από τον προμήκη μυελό
Μέση οβελιαία τομή εγκεφάλου. Η γαλάζια απόχρωση απεικονίζει τον πρόσθιο εγκέφαλο. Ο πρόσθιος εγκέφαλος είναι το πιο πρόσθιο από τα τέσσερα κύρια τμήματα του αναπτυσσόμενου εμβρυϊκού εγκεφάλου των σπονδυλωτών. Αποτελείται από τον τελικό εγκέφαλο (εγκεφαλικά ημισφαίρια) και το διεγκέφαλο.
Μέση οβελιαία τομή εγκεφάλου. Η γαλάζια απόχρωση απεικονίζει το μεσεγκέφαλο. Ο μεσεγκέφαλος ευρίσκεται μεταξύ του διεγκεφάλου και της γέφυρας.
Στα εγκεφαλικά σκέλη που αποτελούν την κοιλιακή μοίρα του μέσου εγκεφάλου ευρίσκονται: η μέλαινα ουσία (κέντρο εξωπυραμιδικής οδού) ο πυρήνας του τροχιλιακού νεύρου, ο πυρήνας του κοινού κινητικού νεύρου του οφθαλμού (κινητικός + παρασυμπαθητικός), ο πυρήνας της κόρης του οφθαλμού (ανήκει στο ΑΝΣ) και ο πυρήνας του τρίδυμου νεύρου.
Στο τετράδυμο πέταλο που αποτελεί τη ραχιαία μοίρα του μέσου εγκεφάλου ευρίσκονται τα πρόσθια διδύμια (ανήκουν στην οπτική οδό) και τα οπίσθια διδύμια (είναι σταθμός της ακουστικής οδού)
Κλινικά συμπτώματα βλάβης του προσθίου εγκεφάλου
- Επιληπτικές κρίσεις
- Αλλαγή στη συμπεριφορά
- Κυκλική κίνηση προς την πλευρά της βλάβης
- Καταναγκαστικό βάδισμα ή άσκοπη περιπλάνηση
- Απώλεια μαθημένων συνηθειών (π.χ. ούρηση/αφόδευση μέσα στο σπίτι)
- Πίεση του κεφαλιού σε επιφάνειες, «χάσιμο» στο κενό, παγίδευση πίσω από έπιπλα ή σε στενούς χώρους
- Στροφή κεφαλής προς την ίδια πλευρά με τη βλάβη
- Ελλείμματα στις αντιδράσεις θέσης της αντίθετης πλευράς
- Διαταραχές της όρασης στην αντίθετη πλευρά
- Μεταβολές της νοητικής κατάστασης (νωθρότητα ή υπνηλία, λήθαργος, κώμα)
- Πιθανά ενδοκρινικά συμπτώματα εάν υπάρχει δυσλειτουργία του υποθαλάμου ή της υπόφυσης
Κλινικά συμπτώματα βλάβης του μέσου εγκεφάλου
- Διαταραχή του επιπέδου συνείδησης (από υπνηλία έως κώμα)
- Μυδρίαση με απουσία αντίδρασης στο φως
- Στραβισμός (ιδιαίτερα κοιλιοπλάγιος ή αποκλίνων)
- Διαταραχές στο φυσιολογικό νυσταγμό
- Διαταραχές στάσης και βάδισης (αταξία, τετραπάρεση ή ημιπάρεση ανάλογα με την έκταση της βλάβης)
- Διαταραχές ιδιοδεκτικότητας (μειωμένες ή απούσες αντιδράσεις θέσης)
- Σε σοβαρές βλάβες του μέσου εγκεφάλου μπορεί να εμφανιστεί: απεγκεφαλική ακαμψία (decerebrate rigidity) που χαρακτηρίζεται από σπαστική υπερέκταση όλων των άκρων, οπισθότονο και μείωση του επιπέδου συνείδησης.