Η εξέταση των εγκεφαλικών νεύρων αποτελεί πολύ βασικό τμήμα της νευρολογικής εξέτασης. Για λόγους ευκολίας τα εγκεφαλικά νεύρα είναι αριθμημένα με βάση το σημείο αφετηρίας τους από τον εγκέφαλο με την εγκεφαλική συζυγία Ι να αναδύεται από τα ημισφαίρια και οι υπόλοιπες πίσω από αυτήν.
Πίνακας με τα εγκεφαλικά νεύρα
Αντίδραση απειλής (menace response)
Τεχνική : Με την παλάμη του χεριού γίνεται μια απότομη και απειλητική κίνηση από απόσταση περίπου 30 cm προς τον εξεταζόμενο οφθαλμό. Η φυσιολογική αντίδραση είναι το κλείσιμο των βλεφάρων. Πρέπει να αποφεύγεται η δημιουργία ρεύματος αέρα ή η απρόσεκτη επαφή με τις τρίχες των μουστακιών του ζώου διότι πιθανό να εκδηλωθεί ένα ψευδές θετικό αποτέλεσμα.
Κεντρομόλος (αισθητική) οδός:
- οπτικό νεύρο (ΕΣ ΙΙ) (στην ίδια πλευρά με την απειλή)
- οπτικό χίασμα
- οπτική ταινία (στην απέναντι πλευρά της απειλής)
- έξω γονατώδες σώμα (στην απέναντι πλευρά της απειλής)
- οπτική ακτινοβολία (στην απέναντι πλευρά της απειλής)
- οπτική περιοχή ινιακού λοβού στο φλοιό του εγκεφάλου (στην απέναντι πλευρά της απειλής)
Φυγόκεντρη (κινητική) οδός:
- κινητικός φλοιός του εγκεφάλου (στην απέναντι πλευρά της απειλής)
- γεφυρικός πυρήνας (στην απέναντι πλευρά της απειλής)
- ημισφαίριο παρεγκεφαλίδας (στην ίδια πλευρά με την απειλή)
- πυρήνας προσωπικού νεύρου (ΕΣ VII) στο προμήκη μυελό (στην ίδια πλευρά με την απειλή)
- προσωπικό νεύρο και σφιγκτήρας μυς βλεφάρων (στην ίδια πλευρά με την απειλή)
Σημαντική σημείωση
Για την ολοκλήρωση της αντίδρασης απειλής απαιτείται η ακεραιότητα της οπτικής οδού από τον οφθαλμό μέχρι τον εγκεφαλικό φλοιό όπου γίνεται αντιληπτό το οπτικό ερέθισμα (κεντρομόλος οδός) και της οδού από τον εγκεφαλικό φλοιό προ το προσωπικό νεύρο και το σφιγκτήρα μυ των βλεφάρων (φυγόκεντρη οδός).
Παρατηρήσεις
- Η αντίδραση απειλής είναι μια αντίδραση συμπεριφοράς και όχι αντανακλαστικό. Για το λόγο αυτό τα ζώα έχουν θετική αντίδραση απειλής μετά την ηλικία των 12 εβδομάδων.
- Μερικά φυσιολογικά ζώα δεν εκδηλώνουν την αντίδραση απειλής λόγω στρες.
- Ο φλοιός του εγκεφάλου στην απέναντι πλευρά της απειλής πρέπει να μην έχει βλάβη για να αντιληφθεί την απειλή.
- Το ημισφαίριο της παρεγκεφαλίδας στην ίδια πλευρά με την απειλή παίζει κάποιο ρόλο στην αντίδραση απειλής αλλά η ακριβής νευρική οδός είναι ασαφής. Η αντίδραση απειλής μπορεί να απουσιάζει λόγω βλάβης στην παρεγκεφαλίδα από την ίδια πλευρά με την απειλή χωρίς την παρουσία άλλου νευρικού συμπτώματος. Σε αυτή την περίπτωση η όραση είναι φυσιολογική.
- Αν το βλεφαρικό αντανακλαστικό είναι φυσιολογικό και η αντίδραση απειλής απουσιάζει τότε συμπεραίνεται απώλεια της όρασης στον οφθαλμό που εξετάζεται.
- Η βλάβη της οπτικής οδού πίσω από το οπτικό χίασμα (κεντρική οπτική οδός) προκαλεί κεντρική τύφλωση (central blindness) κατά την οποία διατηρείται το αντανακλαστικό της κόρης.
Σχηματική αναπαράσταση αντίδρασης απειλής
Στον αριστερό οφθαλμό υφίσταται η αντίδραση απειλής και το βλεφαρικό αντανακλαστικό. Στο δεξιό οφθαλμό η αντίδραση απειλής και το βλεφαρικό αντανακλαστικό απουσιάζουν.
Η βλάβη στο τρίδυμο νεύρο δεν προκαλεί απώλεια της αντίδρασης απειλής, αλλά μπορεί να προκαλέσει απώλεια του βλεφαρικού αντανακλαστικού.
Η βλάβη στο προσωπικό νεύρο που μπορεί να προκαλέσσει απώλεια του βλεφαρικού αντανακλαστικού συνήθως συνοδεύεται και με άλλα συμπτώματα (π.χ. πτώση του χείλους, σιελόρροια). Επίσης, σε περίπτωση παράλυσης του προσωπικού νεύρου και εφόσον η όραση είναι φυσιολογική, η απειλητική κίνηση προς τον οφθαλμό προκαλεί οπισθοχώρηση της κεφαλής.
Ερμηνεία: τύφλωση στο δεξιό οφθαλμό.
Τρόποι αξιολόγησης της όρασης (visual testing)
Τεχνικές:
1. Ο εξεταστής αξιολογεί τη ικανότητα του ζώου να κινείται με άνεση σε άγνωστο χώρο και να αποφεύγει εμπόδια, που έχουν τοποθετηθεί στη διαδρομή του.
2. Ο εξεταστής ρίχνει ένα μικρό κομμάτι από βαμβάκι μπροστά από τον οφθαλμό του ζώου (συστήνεται ο εξεταστής να στέκεται πίσω από το ζώο) και αξιολογείται η κίνηση της κεφαλής του ζώου που φυσιολογικά πρέπει να ακολουθεί την κίνηση της πτώσης του βαμβακιού.
3. Ειδικά για γάτες μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα laser point που στοχεύει σε ένα τοίχο και αξιολογείται η παρακολούθηση της κουκίδας φωτός από τη γάτα καθώς κινείται το laser point.
Κεντρομόλος (αισθητική) οδός:
- αμφιβληστροειδής (στη ίδια πλευρά με το οπτικό ερέθισμα)
- οπτικό νεύρο (ΕΣ ΙΙ) (στην ίδια πλευρά με το οπτικό ερέθισμα )
- οπτικό χίασμα
- οπτική ταινία (στην απέναντι πλευρά από το οπτικό ερέθισμα)
- έξω γονατώδες σώμα (στην απέναντι πλευρά από το οπτικό ερέθισμα)
- οπτική ακτινοβολία (στην απέναντι πλευρά από το οπτικό ερέθισμα)
- οπτική περιοχή ινιακού λοβού στον φλοιό του εγκεφάλου (στην απέναντι πλευρά από το οπτικό ερέθισμα)
Απουσία αντίδρασης απειλής αμφοτερόπλευρα και επίσης το βλέμμα του σκύλου δεν ακολουθεί τη πτώση του βαμβακιού. Το ζώο είναι τυφλό και από τους δυο οφθαλμούς.
Αντανακλαστικό της κόρης (pupillary light reflex, PLR)
Τεχνική : Εστιακή δέσμη φωτός (έντονη) κατευθύνεται στον ένα οφθαλμό και ελέγχεται η μύση σε αμφότερους τους οφθαλμούς. Η φυσιολογική αντίδραση είναι η μύση της κόρης που βρίσκεται στην ίδια πλευρά με τη φωτεινή πηγή (άμεσο αντανακλαστικό) και η μερική μύση της κόρης που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά της φωτεινής πηγής (έμμεσο αντανακλαστικό). Αν το άμεσο αντανακλαστικό είναι φυσιολογικό και στου δυο οφθαλμούς δεν είναι απαραίτητος ο έλεγχος του έμμεσου αντανακλαστικού.
Κεντρομόλος (αισθητική) οδός:
- Οπτικό νεύρο (ΕΣ ΙΙ) (στην ίδια πλευρά με τη φωτεινή πηγή)
- Οπτικό χίασμα
- Οπτική ταινία (απέναντι από τη φωτεινή πηγή)
- Προτετραδυμικός πυρήνας ή πυρήνας Edingher (απέναντι από τη φωτεινή πηγή)
Φυγόκεντρη (κινητική) οδός
- Παρασυμπαθητικός πυρήνας του οπτικοκινητικού νεύρου (από την ίδια πλευρά με τη φωτεινή πηγή).
- Οπτικοκινητικό νεύρο (ΕΣ ΙΙΙ) (από την ίδια πλευρά με τη φωτεινή πηγή)
- Ακτινωτό γάγγλιο (από την ίδια πλευρά με τη φωτεινή πηγή)
- Βραχέα ακτινοειδή νεύρα (από την ίδια πλευρά με τη φωτεινή πηγή)
- Σφιγκτήρας μυς της κόρης (από την ίδια πλευρά με τη φωτεινή πηγή)
Σχηματική αναπαράσταση του αντανακλαστικού της κόρης
Στην οφθαλμολογική εξέταση διαπιστώνεται απουσία αντίδρασης απειλής αμφοτερόπλευρα. Το βλεφαρικό αντανακλαστικό είναι φυσιολογικό αμφοτερόπλευρα. Το αντανακλαστικό της κόρης απουσιάζει αμφοτερόπλευρα.
Ερμηνεία: πρόκειται για περιφερική τύφλωση. Η βλάβη εντοπίσεται και στα στους δυο αμφιβληστροειδείς ή και στα δυο οπτικά νεύρα ή στο οπτικό χίασμα.
Σημείωση
Με το αντανακλαστικό της κόρης προσδιορίζεται αν η βλάβη που προκαλεί τη τύφλωση είναι κεντρική ή περιφερική. Αν η βλάβη εντοπίζεται μπροστά το οπτικό χίασμα (οπτικοί θάλαμοι και ημισφαίρια) τότε η τύφλωση είναι κεντρική και το αντανακλαστικό της κόρης είναι φυσιολογικό.
Σύνδρομο Horner
Το σύνδρομο Horner οφείλεται στη διακοπή της συμπαθητικής νεύρωσης του οφθαλμού.
Τα τυπικά συμπτώματα είναι:
- Μύση
- Πτώση του άνω βλεφάρου
- Προβολή του τρίτου βλεφάρου
- Ενόφθαλμος
- Υπεραιμία του επιπεφυκότα
Όλα τα ανωτέρω συμπτώματα εντοπίζονται από την ίδια πλευρά με τη βλάβη της συμπαθητικής νεύρωσης του οφθαλμού.
Πιθανή εντόπιση της βλάβης
- Εγκεφαλικό στέλεχος
- Νωτιαίος μυελός νευροτόμια Α1-Α3
- Θωρακικό συμπαθητικό στέλεχος
- Πρόσθιο αυχενικό γάγγλιο/ κοιλότητα μέσου ωτός
- Παθήσεις οφθαλμικού κόγχου
Σχηματική αναπαράσταση της συμπαθητικής νεύρωσης του οφθαλμού
Προβολή τρίτου βλεφάρου στον αριστερό οφθαλμό της γάτας λόγω αριστερής μέσης/έσω ωτίτιδας (σύνδρομο Horner)
Σύνδρομο Horner στον αριστερό οφθαλμό του Collie. Διακρίνεται η μύση, η προβολή του τρίτου βλεφάρου και η πτώση του άνω βλεφάρου. Η πιθανότερη αιτία είναι η ιδιοπάθεια.
Αντανακλαστικό του κερατοειδή και οπισθοχώρηση του βολβού του οφθαλμού (corneal sensation & globe retraction)
Τεχνική:
Το αντανακλαστικό του κερατοειδή εξετάζεται αγγίζοντας ελαφρά τον κερατοειδή χιτώνα με το άκρο ενός βαμβακοφόρου στειλεού, που έχει προηγουμένως βραχεί με φυσιολογικό ορό. Η φυσιολογική αντίδραση είναι το άμεσο κλείσιμο των βλεφάρων και η οπισθοχώρηση του βολβού του οφθαλμού μέσα στον οφθαλμικό κόγχο.
Κεντρομόλος (αισθητική) οδός:
Τρίδυμο νεύρο (ΕΣ V) (οφθαλμικός κλάδος)
Φυγόκεντρη (κινητική) οδός:
Προσωπικό νεύρο (ΕΣ VII) που προκαλεί το κλείσιμο των βλεφάρων και απαγωγό νεύρο (ΕΣ VI) που προκαλεί την οπισθοχώρηση του βολβού του οφθαλμού.
Κατά την εξέταση του αντανακλαστικού του κερατοειδή φαίνεται η οπισθοχώρηση του βολβού του οφθαλμού (μεσολαβεί το απαγωγό νεύρο) και η απουσία κλεισίματος των βλεφάρων (βλάβη προσωπικού ή τρίδυμου νεύρου).
Τόνος της γνάθου και μασητήριοι μύες (jaw tone and muscles of mastication)
Τεχνική : Ανοίγεται το στόμα και εκτιμάται ο μυϊκός τόνος της γνάθου, δηλαδή η αντίσταση της γνάθου στο άνοιγμα. Γίνεται εκτίμηση των μασητήριων μυών όσον αφορά τη μάζα και τη συμμετρία τους.
Ερμηνεία : Η μείωση του τόνου της κάτω γνάθου οφείλεται σε δυσλειτουργία του κινητικού κλάδου του τρίδυμου νεύρου (κάτω γναθικός κλάδος).
Συμπτώματα νευρίτιδας του τρίδυμου νεύρου
Σε αμφοτερόπλευρη νευρίτιδα του τρίδυμου νεύρου (ιδιοπαθής νευρίτιδα του τρίδυμου νεύρου) παρατηρείτα ιπτώση της κάτω γνάθου (dropped jaw). Τα ζώα με την πάθηση αυτή, δεν μπορούν να κλείσουν το στόμα, παρουσιάζουν σιαλόρροια και μειωμένη ικανότητα πρόσληψη τροφής και νερού, χωρίς διαταραχή στη κατάποση. Η ψηλάφηση και η παθητική ώθηση της κάτω γνάθου προς τα άνω δεν προκαλούν πόνο. Σε ορισμένα περιστατικά διαπιστώνεται ταυτόχρονα και ατροφία των μασητήριων μυών αμφοτερόπλευρα.
Ιδιοπαθής νευρίτιδα του τρίδυμου νεύρου
Προσοχή !!! Η λύσσα μπορεί να προκαλέσει πτώση της κάτω γνάθου
Σε νευρίτιδα του κάτω γναθικού κλάδου του τρίδυμου νεύρου από τη μια πλευρά, που οφείλεται κυρίως, σε νεόπλασμα του ελύτρου του νεύρου (νεόπλασμα του ελύτρου του τρίδυμου νεύρου) προκαλείται ατροφία του κροταφίτη μυός από τη μια πλευρά, ενόφθαλμος και προβολή του τρίτου βλεφάρου από την ίδια πλευρά με τη βλάβη. Η προβολή του τρίτου βλεφάρου οφείλεται στην παθητική υποχώρηση του βολβού του οφθαλμού, λόγω της ατροφίας του κροταφίτη μυός. Η κίνηση της κάτω γνάθου προς τα άνω και το κλείσιμο του στόματος δεν επηρεάζονται.
Νεόπλασμα του ελύτρου του τρίδυμου νεύρου
Αίτια ατροφίας των κροταφιτών μυών
Στο βίντεο φαίνεται η ατροφία του κροταφίτη μυός αριστερά, η οποία συνοδεύεται και με σμίκρυνση της βλεφαρικής σχισμής
Aτροφία των κροταφιτών μυών αμφοτερόπλευρα λόγω χρόνιου καχεξιογόνου νοσήματος (νεοπλασία πνεύμονα).
Δοκιμή διέγερσης του ρινικού βλεννογόνου και δοκιμή διέγερσης του δέρματος του άνω χείλους (facial sensation and leap retraction)
Τεχνική : Με το άκρο αιμοστατικής λαβίδας ή βαμβακοφόρου στειλεού αγγίζεται η κάθε πλευρά του ρινικού διαφράγματος, με την ταυτόχρονη κάλυψη των οφθαλμών.
Η φυσιολογική συνειδητή αντίδραση είναι η απότομη οπισθοχώρηση της κεφαλής και η αντανακλαστική αντίδραση είναι η ομόπλευρη σύσπαση των μυών της έκφρασης του προσώπου, το κλείσιμο των βλεφάρων και η κίνηση της γλώσσας με σκοπό το γλείψιμο του άνω χείλους.
Κεντρομόλος (αισθητική) οδός:
Αισθητικοί κλάδοι τρίδυμου νεύρου (ΕΣ V), που μεταδίδουν την αισθητική πληροφορία στον πυρήνα του τρίδυμου νεύρου (στέλεχος του εγκεφάλου). Από εκεί η νευρική ώση μεταβιβάζεται στον βρεγματικό λοβό του εγκεφαλικού ημισφαιρίου, που βρίσκεται απέναντι από τη διέγερση όπου και αναγνωρίζεται. Για να ολοκληρωθεί η συνειδητή αντίδραση (οπισθοχώρηση της κεφαλής) πρέπει η λειτουργία του ημισφαιρίου να είναι φυσιολογική.
Φυγόκεντρη (κινητική οδός):
Τεχνική δοκιμής διέγερσης του ρινικού βλεννογόνου.
Προσωπικό νεύρο (ΕΣVII)
Στην εξέταση διαπιστώνεται απουσία οπισθοχώρησης της κεφαλής κατά την διέγερση του ρινικού βλεννογόνου και από τις δυο πλευρές. Στο συγκεκριμένο σκύλο η διέγερση του δέρματος του άνω χείλους στο ύψος του κυνόδοντα προκαλούσε ανύψωση του άνω χείλους και κλείσιμο των βλεφάρων. Η βλάβη εντοπίζεται στον πρόσθιο εγκέφαλο.
Σημαντική σημείωση
Αν η οπισθοχώρηση της κεφαλής είναι μειωμένη ή απούσα αλλά η διέγερση του δέρματος του άνω χείλους με αιμοστατική λαβίδα στο ύψος του κυνόδοντα προκαλεί ανύψωση του χείλους και κλείσιμο των βλεφάρων από τη ίδια πλευρά με τη διέγερση, υπάρχει πιθανότητα βλάβης στον πρόσθιο εγκέφαλο από την απέναντι πλευρά της διέγερσης.
Μύες της έκφρασης του προσώπου (muscles of facial expression)
Τεχνική: Γίνεται εκτίμηση της συμμετρίας του προσώπου.
Παθολογικό εύρημα:
Πτώση του άνω και κάτω χείλους, πτώση του πτερυγίου του αυτιού και σιελόρροια από την ίδια πλευρά με τη βλάβη.
Εντόπιση της βλάβης :
Προσωπικό νεύρο ομόπλευρα με τη βλάβη ή προμήκης μυελός ομόπλευρα με τη βλάβη. (ιδιοπαθής παράλυση του προσωπικού νεύρου)
Ιδιοπαθής παράλυση του προσωπικού νεύρου αριστερά. Διακρίνεται ευκρινέστατα η πτώση του άνω και κάτω χείλους αριστερά.
| Ιδιοπαθής παράλυση του προσωπικού νεύρου αριστερά. Διακρίνεται η πτώση του άνω και κάτω χείλους αριστερά. |
Βλεφαρικό αντανακλαστικό (palpebral reflex, blink reflex)
Τεχνική: αγγίζεται με ένα δάκτυλο ή με την άκρη βαμβακοφόρου στειλεού το δέρμα του έσω κανθού (διεγείρεται ο οφθαλμικός κλάδος του τρίδυμου νεύρου) και του έξω κανθού (διεγείρεται ο άνω γναθικός κλάδος του τρίδυμου νεύρου).
Η φυσιολογική αντίδραση είναι το κλείσιμο των βλεφάρων.
Κεντρομόλος (αισθητική) οδός
Αισθητικοί κλάδοι τρίδυμου νεύρου (ΕΣ V)
Φυγόκεντρη (κινητική) οδός:
Προσωπικό νεύρο (ΕΣ VII)
Στην εξέταση διαπιστώνεται: Στον δεξιό οφθαλμό απουσία αντίδρασης απειλής και μείωση του βλεφαρικού αντανακλαστικού. Στον αριστερό οφθαλμό απουσία αντίδρασης απειλής και φυσιολογικό το βλεφαρικό αντανακλαστικό.
Ερμηνεία: τύφλωση αμφοτερόπλευρη. Με την εξέταση του αντανακλαστικού της κόρης θα μπορούσε να διευκρινισθεί αν η τύφλωση είναι κεντρικής ή περιφερικής αιτιολογίας.
Σημαντική σημείωση
Η αδυναμία κλεισίματος των βλεφάρων οφείλεται συνήθως σε βλάβη του προσωπικού νεύρου που προκαλεί ταυτόχρονα απουσία του αντανακλαστικού απειλής (υπό την προϋπόθεση ότι η όραση είναι φυσιολογική), πτώση του πτερυγίου του αυτιού ή πτώση του χείλους από την ίδια πλευρά με τη βλάβη. Υπάρχει υπόνοια για πάθηση ων αισθητικών κλάδων του τρίδυμου νεύρου όταν απουσιάζει το βλεφαρικό αντανακλαστικό αλλά η αντίδραση απειλής είναι φυσιολογική (φυσιολογική κινητική αντίδραση) ή απουσιάζει ή πτώση του χείλους.
Οπτικοαιθουσαίο αντανακλαστικό ή φυσιολογικός νυσταγμός (physiological nystagmus, Doll’s eye reflex)
Τεχνική: η κεφαλή του ζώου στρέφεται δεξιά και αριστερά ενώ ταυτόχρονα ο εξεταστής παρατηρεί τους οφθαλμούς για παρουσία νυσταγμού. Αυτός είναι φυσιολογικός προκλητός νυσταγμός (inducible nystagmus). Η ταχεία φάση του φυσιολογικού νυσταγμού είναι προς την κατεύθυνση της κίνησης της κεφαλής.
Στις γάτες και σε μικρόσωμους σκύλους το οπτικοαιθουσαίο αντανακλαστικό εξετάζεται με την παρακολούθηση της κίνησης του βολβού των οφθαλμών σε ζώο, που συγκρατείται από το βοηθό και στρέφεται από τα δεξιά προς τα αριστερά και αντίθετα. Ο νυσταγμός είναι ιδιαίτερα εμφανής στο τέλος της κάθε στροφής.
Αισθητική (κεντρομόλος) οδός:
Αιθουσαίοι υποδοχείς στο έσω ους
Κινητική (φυγόκεντρη οδός):
Οπτικοκινητικό (ΕΣ ΙΙΙ), τροχιλιακό (ΕΣ IV) και απαγωγό (ΕΣ VI) νεύρα.
Σημαντική σημείωση
Η καθυστέρηση στη κίνηση ή η απουσία φυσιολογικού νυσταγμού οφείλεται συνήθως σε αιθουσαίο σύνδρομο. Εντούτοις, θα μπορούσε να θεωρηθεί ύποπτη η δυσλειτουργία νεύρου που νευρώνει τους μύες του βολβού του οφθαλμού αν συνυπάρχει στραβισμός ή αν δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα αιθουσαίου συνδρόμου (π.χ. κλίση κεφαλής, αιθουσαία αταξία, παθολογικός νυσταγμός).
Παθολογικός νυσταγμός (nystagmus)
Τεχνική: Εξετάζεται το ζώο για παρουσία παθολογικού νυσταγμού (spontaneous nystagmus). Περιγράφονται δυο τύποι παθολογικού νυσταγμού. Ο πρώτος είναι ο αυθόρμητος νυσταγμός, που εκδηλώνεται όταν η κεφαλή του ζώου βρίσκεται σε φυσιολογική θέση με το βλέμμα να κατευθύνεται προς τα εμπρός και ο δεύτερος είναι ο νυσταγμός θέσης ή υποκινούμενος νυσταγμός, που γίνεται αντιληπτός όταν η κεφαλή του ζώου βρίσκεται σε αφύσικη θέση (π.χ. σε στροφή της κεφαλής προς τα πλάγια, ύπτια κατάκλιση του ζώου).
Χαρακτηρισμός του νυσταγμού
- Ο νυσταγμός ανάλογα με τη κατεύθυνση της κίνησης διακρίνεται σε οριζόντιο, κυκλοστροφικό και κάθετο.
- Παθολογική είναι η βραδεία φάση, που έχει κατεύθυνση προς την πλευρά της βλάβης, ενώ η ταχεία παίζει ρόλο αντισταθμιστικό. Ο νυσταγμός, στα κτηνιατρικά συγγράμματα, περιγράφεται ανάλογα με την κατεύθυνση της ταχείας φάσης (π.χ. νυσταγμός προς τα δεξιά, ενώ η βλάβη είναι αριστερά).
- Πρέπει να σημειώνεται η αλλαγή της κατεύθυνσης της ταχείας φάσης σε διάφορες θέσεις της κεφαλής (π.χ. το ζώο έχει αυθόρμητο οριζόντιο νυσταγμό με ταχεία φάση δεξιά, αλλά όταν τοποθετείται σε ύπτια θέση έχει ένα οριζόντιο νυσταγμό με την ταχεία φάση αριστερά)
- Στις παθήσεις του περιφερικού αιθουσαίου συστήματος ο νυσταγμός έχει οριζόντια ή κυκλοστροφική κατεύθυνση, ενώ στου κεντρικού ενδέχεται η κατεύθυνση να αλλάζει ανάλογα με τη θέση της κεφαλής ή να είναι κατακόρυφη.
Αντανακλαστικό της κατάποσης (φαρυγγικό αντανακλαστικό ή gag reflex)
Τεχνική: εξετάζεται πιέζοντας το υοειδές οστό στο ύψος του φάρυγγα ή ψηλαφώντας το οπίσθιο τμήμα της γλώσσας με το δείκτη του χεριού. Η φυσιολογική αντίδραση είναι η εκτέλεση κινήσεων κατάποσης και η σύσπαση των μυών του φάρυγγα.
Προσοχή
Σε γάτες και άγριους σκύλους ψηλαφιέται ο λάρυγγας εξωτερικά και γίνεται παρατήρηση αν πραγματοποιείται κατάποση.
Φυγόκεντρη (κινητική) οδός
Γλωσσοφαρυγγικό (ΕΣ IX) και πνευμονογαστρικό (ΕΣ X) νεύρα.
Πίεση του υοειδούς οστού στο ύψος του φάρυγγα.
Έλεγχος της γλώσσας
Τεχνική: η λειτουργία του υπογλώσσιου νεύρου ελέγχεται παρατηρώντας τη γλώσσα για πιθανή ατροφία ή εκτροπή προς τα πλάγια και έλκοντας την έξω από το στόμα (έλεγχος μυϊκού τόνου της γλώσσας). Για τον έλεγχο της κινητικότητάς της τοποθετείται μικρή ποσότητα πολτώδους τροφής στο ακρορίνιο και ελέγχεται ο τρόπος και η χρονική στιγμή που το ζώο θα τη γλείψει.
Φυγόκεντρη (κινητική) οδός :
Υπογλώσσιο νεύρο (ΕΣ XII)
Σκύλος φυλής Boxer με παράλυση του αριστερού υπογλώσσιου νεύρου. Διακρίνεται η ατροφία και η εκτροπή της γλώσσας αριστερά (από την ίδια πλευρά με τη βλάβη).
ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ: Εάν βρείτε λάθος σε αυτό το άρθρο, παρακαλώ στείλε mail (danourdista@gmail.com) για να διορθωθεί. Ευχαριστούμε για την υποστήριξή σας !