Κλινικό περιστατικό
Σας έρχεται στο ιατρείο ένας σκύλος θηλυκός, French Bulldog, 4 ετών, με τα ακόλουθα συμπτώματα:
- Τετραπληγία
- Σημαντικά μειωμένο μυϊκό τόνο και στα τέσσερα άκρα
- Απόν το επιγονατιδικό αντανακλαστικό αμφοτερόπλευρα
- Απόντα τα αντανακλαστικά κάμψης και στα τέσσερα άκρα
- Παρούσα η εν τω βάθει αίσθηση του πόνου και στα 4 άκρα
- Απουσία πόνου στη ψηλάφηση του αυχένα και της ράχης
Γενικευμένη νευρομυϊκή διαταραχή.
Παρατήρηση: Στις παθήσεις των νευρομυϊκών συνάψεων και των μυών, οι αντιδράσεις θέσης είναι φυσιολογικές με την προϋπόθεση ότι το ζώο έχει την ικανότητα να στηρίξει το βάρος του σώματός του ή υποβαστάζεται επαρκώς από τον κτηνίατρο κατά την εξέταση. Στο συγκεκριμένο περιστατικό η πλαγιοκίνηση στα πρόσθια άκρα υφίσταται αλλά είναι μειωμένη.
Η συχνότερη νευρομυϊκή διαταραχή που έχω αντιμετωπίσει στη πράξη είναι η οξεία πολυριζίτιδα-πολυνευρίτιδα.
Ο συγκεκριμένος σκύλος αποκαταστάθηκε μετά από 20 ημέρες χωρίς φαρμακευτική θεραπεία μόνο με νοσηλευτική φροντίδα.
a. Παράλυση Coonhound (οξεία πολυριζίτιδα – πολυνευρίτιδα)
b. Συγγενής και Επίκτητη Μυασθένεια Gravis
c. Αλλαντίαση (Botulism)
d. Κροτωνική παράλυση
Σωστή απάντηση: c. Αλλαντίαση
Η αλλαντίαση εκτός των άλλων νευρικών συμπτωμάτων (π.χ. χαλαρή τετραπληγία) μπορεί να προκαλέσει και μυδρίαση με απουσία του αντανακλαστικού της κόρης, επειδή η τοξίνη της προσδένεται εκτός από τις χολινεργικές συνάψεις των νευρομυϊκών συνάψεων, στις συνάψεις του αυτόνομου νευρικού συστήματος (π.χ. στις συνάψεις των προγαγγλιακών συμπαθητικών νευρώνων και στις συνάψεις των προ- και μετα-γαγγλιακών παρασυμπαθητικών νευρώνων όπως για παράδειγμα του παρασυμπαθητικού σκέλους του οφθαλμοκινητικού νεύρου (ΕΣ III)).
Αιτιολογία και παθοφυσιολογία της αλλαντίασης
Η αλλαντίαση προκαλείται από κατάποση εξωτοξίνης που παράγεται από το βακτήριο Clostridium botulinum.
- Η τοξίνη συνήθως προσλαμβάνεται μέσω ωμής τροφής, αλλοιωμένης τροφής ή πτωμάτων ζώων.
- Σπάνια, το βακτήριο αποικίζει το γαστρεντερικό σωλήνα και παράγει εκεί την τοξίνη.
Μετά την απορρόφηση η τοξίνη εισέρχεται στην κυκλοφορία και προσδένεται σε χολινεργικές συνάψεις (π.χ. νευρομυϊκή σύναψη και συνάψεις αυτόνομου νευρικού συστήματος) προκαλώντας αναστολή της απελευθέρωσης ακετυλοχολίνης (ACh). Η αναστολή απελευθέρωσης ακετυλοχολίνης στις νευρομυϊκές συνάψεις οδηγεί σε χαλαρή παράλυση και στο παρασυμπαθητικό σύστημα που είναι υπεύθυνο για τη σύσπαση της κόρης οδηγεί σε μυδρίαση.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες η διέγερση του συμπαθητικού συστήματος του οφθαλμού προκαλεί μυδρίαση και του παρασυμπαθητικού μύση. Στην αλλαντίαση, αναστέλλεται η λειτουργία του παρασυμπαθητικού συστήματος και το συμπαθητικό μένει ανεπηρέαστο, με αποτέλεσμα να επικρατεί λειτουργικά το συμπαθητικό που προκαλεί μυδρίαση.
Η μυδρίαση είναι αμφοτερόπλευρη επειδή η τοξίνη κυκλοφορεί συστηματικά στο αίμα και επηρεάζει και τους δυο οφθαλμούς συμμετρικά. Τις περισσότερες φορές, συνοδεύεται από απώλεια του αντανακλαστικού της κόρης.
Σημείωση: Η παρασυμπαθητική νεύρωση της κόρης μεταφέρεται μέσω του οφθαλμοκινητικού νεύρου (ΕΣ ΙΙΙ), οι προγαγγλιακές ίνες του οποίου εκφύονται από τον πυρήνα Edinger-Westphal. Η τοξίνη της αλλαντίασης δεν καταστρέφει τον πυρήνα, αλλά εμποδίζει τη νευροδιαβίβαση στις νευρομυϊκές συνάψεις μεταξύ των μεταγαγγλιακών παρασυμπαθητικών ινών του οφθαλμοκινητικού νεύρου και του σφιγκτήρα μυός της κόρης.
Πρόκειται για φλεγμονώδη διαταραχή που επηρεάζει κυρίως τους νευράξονες και τη μυελίνη των κοιλιακών ριζών των νεύρων του νωτιαίου μυελού.
Η ακριβής αιτία είναι άγνωστη, αλλά πιθανολογούνται:
- ανοσολογική αντίδραση σε λοιμώδη παράγοντα
- παραγωγή αντισωμάτων έναντι συστατικών των περιφερικών νεύρων
Όχι. Τα είδη κροτώνων που μπορεί να προκαλέσουν παράλυση ενδημούν στη Β. Αμερική και στην Αυστραλία
Μεταξύ των ειδών αυτών περιλαμβάνονται:
- Dermacentor variabilis
- Dermacentor andersoni
- Ixodes holocyclus
- Ixodes cornuatus
Η επίκτητη μυασθένεια gravis είναι αυτοάνοση πάθηση κατά την οποία δημιουργούνται αυτοαντισώματα (κυρίως IgG) έναντι των νικοτινικών υποδοχέων της Ach στις νευρομυϊκές συνάψεις. Τα αντισώματα καταστρέφουν τους υποδοχείς ακετυλοχολίνης με συνέπεια την αδυναμία μετάδοσης του νευρικού ερεθίσματος από το νεύρο στο μυ.