Νεοπλάσματα του Νωτιαίου Μυελού

Έχουν περιγραφεί πολλοί τύποι νεοπλασιών με εντόπιση μέσα και γύρω από τον νωτιαίο μυελό. Όπως και στους όγκους του εγκεφάλου, οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης διακρίνονται σε πρωτογενείς και δευτερογενείς. Οι πρωτογενείς όγκοι προέρχονται από το παρέγχυμα του νωτιαίου μυελού και τις μήνιγγες που το περιβάλλουν, ενώ οι δευτερογενείς προσβάλλουν τον νωτιαίο μυελό μέσω άμεσης επέκτασης από παρακείμενο ιστό ή από τοπική διήθηση ή είναι μεταστατικοί.

Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης ταξινομούνται με βάση την προέλευσή τους ως ενδομυελικοί, ενδοσκληρίδιοι/εξωμυελικοί ή εξωσκληρίδιοι.

Εξωσκληρίδιοι όγκοι (Extradural tumors)

Οι εξωσκληρίδιοι όγκοι που προέρχονται από ιστούς έξω από τις μήνιγγες προκαλούν αλλοιώσεις στην περιφέρεια του νωτιαίου μυελού. Οι πιο συχνοί εξωσκληρίδιοι όγκοι προέρχονται από τη σπονδυλική στήλη και σε αυτούς περιλαμβάνονται το οστεοσάρκωμα, το πολλαπλό μυέλωμα, το χονδροσάρκωμα, το ινοσάρκωμα, το αιμαγγειοσάρκωμα, το λέμφωμα και οι μεταστατικοί όγκοι (π.χ. από προστάτη ή μαστό).

Τα λιπώματα και άλλοι λιπώδεις όγκοι (π.χ. μυελολιπώματα) εμφανίζονται περιστασιακά. Το οστεοσάρκωμα είναι ο συχνότερος πρωτογενής όγκος των σπονδύλων στους σκύλους. Το οστεοσάρκωμα και το λέμφωμα είναι οι πιο συχνοί εξωσκληρίδιοι όγκοι στις γάτες. Το λέμφωμα εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρές αρσενικές γάτες. Μεγάλο ποσοστό γατών (34 από 37 γάτες σε δύο μελέτες)  με σπονδυλικό λέμφωμα πάσχει από τον ιό της λευχαιμίας της γάτας  (FeLV).

Ενδοσκληρίδιοι/εξωμυελικοί όγκοι (Intradural/extramedullary tumors)

Οι όγκοι αυτοί προέρχονται από τις μήνιγγες. Οι πιο συχνοί είναι τα μηνιγγιώματα και οι όγκοι ελύτρων των νεύρων. Το νεφροβλάστωμα της σπονδυλικής στήλης είναι ενδοσκληρίδιος/εξωμυελικός όγκος και διαγιγνώσκεται κυρίως σε νεαρούς σκύλους, ιδιαίτερα στις φυλές G. shepherd και retrievers. Ο όγκος εντοπίζεται συνήθως στη θωρακο-οσφυϊκή μοίρα του νωτιαίου μυελού, κυρίως μεταξύ των νευροτομίων Θ10 και Ο2.

Ενδομυελικοί όγκοι (Intramedullary tumors)

Οι ενδομυελικοί όγκοι παρατηρούνται σπάνια και προέρχονται από το παρέγχυμα του νωτιαίου μυελού. Στους πρωτογενείς ενδομυελικούς όγκους περιλαμβάνεται το αστροκύτωμα, το επενδύμωμα και το ολιγοδενδρογλοίωμα.

Η μετάσταση νεοπλασιών στον νωτιαίο μυελό είναι επίσης δυνατή, με πιο συχνούς μεταστατικούς όγκους περιλαμβάνονται το αιμαγγειοσάρκωμα και το λέμφωμα.

Η νεοπλασία της σπονδυλικής στήλης εμφανίζεται συχνότερα σε σκύλους και γάτες μέσης ή μεγάλης ηλικίας. Ωστόσο, το σπονδυλικό λέμφωμα είναι συχνό σε γάτες μικρής ηλικίας (2–3 ετών), ενώ το σπονδυλικό νεφροβλάστωμα εμφανίζεται κυρίως σε νεαρούς σκύλους (6 μηνών έως 3 ετών). Οι μεγαλόσωμες φυλές και οι αρσενικοί σκύλοι προσβάλλονται συχνότερα.

Η νεοπλασία της σπονδυλικής στήλης προκαλεί συνήθως κλινικά συμπτώματα μιας χρόνιας, βραδέως εξελισσόμενης μυελοπάθειας, αν και είναι δυνατή η οξεία εμφάνιση συμπτωμάτων. Τα περισσότερα ζώα προσκομίζονται για αξιολόγηση εξαιτίας πόνου στη σπονδυλική στήλη και ποικίλου βαθμού πάρεσης και/ή αταξίας.

Τα ευρήματα της νευρολογικής εξέτασης αντικατοπτρίζουν την εντόπιση της βλάβης. Νεαρές γάτες με σπονδυλικό λέμφωμα και νεαροί σκύλοι με σπονδυλικό νεφροβλάστωμα εμφανίζουν συνήθως συμπτώματα μυελοπάθειας στα νευροτόμια Θ3–Ο3.

Τα σπονδυλικά μηνιγγιώματα και οι κακοήθεις όγκοι νευρικών ελύτρων των περιφερικών νεύρων εμφανίζονται συχνότερα στην αυχενική περιοχή.

Η οριστική διάγνωση απαιτεί ιστοπαθολογική εξέταση, αλλά μπορεί να τεθεί πιθανή διάγνωση με βάση το ιστορικό, τη νευρολογική εξέταση και τα απεικονιστικά ευρήματα.

Οι συνηθισμένες εργαστηριακές εξετάσεις (π.χ. γενική αίματος, βιοχημικές εξετάσεις) είναι συνήθως φυσιολογικές, αλλά μπορεί να παρατηρηθεί υπερσφαιριναιμία και πρωτεϊνουρία σε περιπτώσεις πολλαπλού μυελώματος. Όπως αναφέρθηκε, οι περισσότερες γάτες με σπονδυλικό λέμφωμα είναι θετικές στον ιό FeLV. Για τον λόγο αυτό, όλες οι γάτες με μυελοπάθεια θα πρέπει να ελέγχονται για FeLV. Ένα θετικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η γάτα έχει λέμφωμα, αλλά μια εξωσκληρίδια μάζα σε FeLV-θετική γάτα είναι πολύ πιθανό να είναι λέμφωμα.

Οι ακτινογραφίες της σπονδυλικής στήλης είναι φυσιολογικές εκτός από τις περιπτώσεις σπονδυλικής νεοπλασίας στις οποίες μπορεί να απεικονιστούν οστεολυτικές αλλοιώσεις στους σπόνδυλους.

Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό είναι συνήθως φυσιολογικό. Ο λευκωματοκυτταρικός διαχωρισμός (albuminocytologic dissociation, αυξημένη πρωτεΐνη με φυσιολογικό αριθμό κυττάρων) παρατηρείται συχνά. Στο  εγκεφαλονωτιαίο υγρό σπάνια ανιχνεύονται νεοπλασματικά κύτταρα αν και κύτταρα λεμφώματος μπορεί να βρεθούν σε μικρό ποσοστό περιπτώσεων (πιθανόν <10%).

Για τον εντοπισμό του όγκου είναι συνήθως απαραίτητη η απεικόνιση με MRI ή CT ή μυελογραφία. Οι εξωσκληρίδιες μάζες είναι συχνότερα μηνιγγιώματα ή όγκοι νευρικών ελύτρων, ιδιαίτερα όταν εντοπίζονται στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Και οι δύο τύποι νεοπλασιών εμφανίζουν συνήθως έντονη πρόσληψη σκιαγραφικού, αλλά τα μηνιγγιώματα εντοπίζονται κυρίως εντός του σπονδυλικού σωλήνα, ενώ οι όγκοι νευρικών ελύτρων επεκτείνονται συνήθως μέσω των μεσοσπονδύλιων τρημάτων προς την περιφέρεια.

Οι νεοπλασίες των σπονδύλων έχουν συχνά παρόμοια απεικονιστική εικόνα, επομένως η ιστοπαθολογική εξέταση είναι απαραίτητη για την οριστική διάγνωση.

Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν παρηγορητική φαρμακευτική αγωγή και οριστική θεραπεία (π.χ. χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία).

Η παρηγορητική θεραπεία συνίσταται στην ανακούφιση από τον πόνο (π.χ. οπιοειδή, γκαμπαπεντίνη, τραμαδόλη, αμανταδίνη) και αντιφλεγμονώδη φάρμακα (π.χ. κορτικοστεροειδή, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη). Καλό αναλγητικό αποτέλεσμα έχει ο συνδυασμός  παρακεταμόλης με κωδεΐνη σε ζώα με όγκους της σπονδυλικής στήλης που δεν ανταποκρίνονται στα παραδοσιακά παυσίπονα, με ιδιαίτερη προσοχή στη δοσολογία της παρακεταμόλης.

Η χειρουργική επέμβαση συνιστάται εάν η μάζα μπορεί να γίνει ολική αφαίρεση της μάζας χωρίς σημαντική περιεγχειρητική νοσηρότητα. Η μερική αφαίρεση (debulking) της μάζας μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση από τον πόνο και βελτίωση της κινητικής λειτουργίας. Η επιλογή των περιστατικών είναι σημαντική, καθώς η αφαίρεση οστού μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο παθολογικού κατάγματος.

Η ακτινοθεραπεία δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για πολλούς όγκους της σπονδυλικής στήλης, αλλά μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξή τους και να παρατείνει το προσδόκιμο ζωής. Εξαίρεση αποτελεί το λέμφωμα της σπονδυλικής στήλης, το οποίο μπορεί να ανταποκρίνεται καλά στην ακτινοθεραπεία

Με εξαίρεση το λέμφωμα και το πολλαπλό μυέλωμα, η χημειοθεραπεία γενικά δεν είναι αποτελεσματική για τους όγκους της σπονδυλικής στήλης.

Η πρόγνωση για τους περισσότερους όγκους της σπονδυλικής στήλης είναι επιφυλακτική έως φτωχή. Πολλά ζώα με σπονδυλικούς όγκους οδηγούνται σε ευθανασία εντός 2–3 μηνών λόγω έντονου πόνου ή επιδείνωσης της πάρεσης.

Η χειρουργική αφαίρεση σπονδυλικού μηνιγγιώματος συνήθως οδηγεί σε επιβίωση 6–12 μηνών. Εάν η χειρουργική επέμβαση συνδυαστεί με ακτινοθεραπεία, οι ασθενείς μπορεί να επιβιώσουν ένα έτος ή και περισσότερο.

Μακροχρόνια ύφεση (1 έτος ή περισσότερο) είναι δυνατή σε ζώα με λέμφωμα ή πολλαπλό μυέλωμα που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία.

Ο μέσος χρόνος επιβίωσης για ζώα με κακοήθεις όγκους των ελύτρων των νεύρων που εντοπίζονται εντός του σπονδυλικού σωλήνα είναι σημαντικά μικρότερος (5–6 μήνες) σε σύγκριση με εκείνους σε περιφερικά νεύρα (περίπου 1 έτος με ακρωτηριασμό και ακτινοθεραπεία).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ: Εάν βρείτε λάθος σε αυτό το άρθρο, παρακαλώ στείλε mail (danourdista@gmail.com) για να διορθωθεί. Ευχαριστούμε για την υποστήριξή σας !