Η ιδιοπαθής παράλυση του προσωπικού νεύρου (idiopathic facial paralysis) είναι μια περιφερική νευροπάθεια που προσβάλλει το ένα ή αμφότερα τα προσωπικά νεύρα (ΕΣ VII), προκαλώντας αδυναμία (χαλάρωση) στους μύες του προσώπου.
Το προσωπικό νεύρο έχει αφετηρία τον πυρήνα του προσωπικού νεύρου στο προμήκη μυελό. Από τον πυρήνα οι νευράξονες φέρονται μαζί με το αιθουσαιοκοχλιακό νεύρο στον έσω ακουστικό πόρο. Στη συνέχεια, το νεύρο εισέρχεται στο προσωπικό πόρο και αφού διαγράψει μικρή πορεία εξέρχεται από αυτόν διαμέσου του βελονομαστοειδούς τρήματος (stylomastoid foramen).
Οι κινητικοί κλάδοι του προσωπικού νεύρου νευρώνουν τους μύες της έκφρασης του προσώπου, τους μύες του πτερυγίου του ωτός και τους μύες των βλεφάρων.
Τα κλινικά συμπτώματα της ιδιοπαθούς παράλυσης του προσωπικού νεύρου στους σκύλους είναι παρόμοια με αυτά της παράλυσης Bell στους ανθρώπους. Η παράλυση Bell στους ανθρώπους θεωρείται ότι οφείλεται στην επανενεργοποίηση του ιού του απλού έρπητα (HSV-1).
Στοιχεία του ζώου
Η ιδιοπαθής παράλυση του προσωπικού νεύρου εμφανίζεται συχνότερα σε σκύλους και γάτες μέσης έως προχωρημένης ηλικίας.
Η φυλή Cocker spaniel φαίνεται να έχει φυλετική προδιάθεση για αυτή την πάθηση. Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι η φυλή Cocker spaniel έχει επίσης προδιάθεση για μέση ωτίτιδα και για υποθυρεοειδισμό, οι οποίες είναι καταστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν παράλυση του προσωπικού νεύρου δευτερογενώς.
Κλινικά συμπτώματα
Οι περισσότεροι σκύλοι προσκομίζονται για εξέταση αφού οι ιδιοκτήτες παρατηρήσουν πτώση του άνω και κάτω χείλους, πτώση του πτερυγίου του αυτιού και σιελόρροια από την μια πλευρά του προσώπου.
Παράλυση του προσωπικού νεύρου αριστερά. Διακρίνεται η πτώση του άνω χείλους αριστερά.
Νευρολογική εξέταση
Τα κλινικά συμπτώματα της πάρεσης ή παράλυσης του προσωπικού νεύρου περιλαμβάνουν πτώση του άνω και κάτω χείλους, πτώση του πτερυγίου του αυτιού και σιελόρροια από την ίδια πλευρά με τη βλάβη. Επίσης στην ίδια πλευρά με τη βλάβη παρατηρείται μειωμένο έως απόν το εκούσιο κλείσιμο των βλεφάρων, μειωμένη έως απούσα η αντίδραση απειλής (με φυσιολογική όραση) και μειωμένο έως απόν το βλεφαρικό αντανακλαστικό. Μπορεί να παρατηρηθεί απόκλιση του ακρορινίου προς την υγιή πλευρά.
Επισημαίνεται ότι πρέπει πάντα να εξετάζεται η λειτουργικότητα της παρασυμπαθητικής μοίρας του προσωπικού νεύρου με τη μέτρηση των παραγομένων δακρύων (δοκιμή Schirmer) διότι ενδέχεται να παρατηρηθεί ξηρά κερατοεπιπεφυκίτιδα, εάν διαταραχθεί η λειτουργία των δακρυϊκών αδένων λόγω βλάβης των παρασυμπαθητικών κλάδων του προσωπικού νεύρου. Η αδυναμία κλεισίματος των βλεφάρων προδιαθέτει σε κερατίτιδα λόγω διαρκούς έκθεσης του κερατοειδούς στο περιβάλλον.
Παράλυση του προσωπικού νεύρου αριστερά. Διακρίνεται η πτώση του άνω χείλους αριστερά.
Αιτιολογία παράλυσης προσωπικού νεύρου
Η αιτιολογία της παράλυσης του προσωπικού νεύρου ποικίλει. Η ιδιοπαθής παράλυση είναι η συχνότερη αιτία. Άλλες αιτίες, που μπορεί να προκαλέσουν παράλυση του προσωπικού νεύρου είναι:
- η μέση/έσω ωτίτιδα
- τα νεοπλάσματα του μέσου/έσω ωτός
- ο τραυματισμός του προσωπικού νεύρου κατά την πορεία του
- η ιατρογενής κάκωση στις χειρουργικές επεμβάσεις στο μέσο ους ή στη θεραπεία της ξηρής κερατοεπιπεφυκίτιδας (μετάθεση του παρωτιδικού πόρου)
- το σβάνωμα ή νευρίνωμα του στελέχους του προσωπικού νεύρου
- ο υποθυρεοειδισμός
- ο υπερφλοιοεπινεφριδισμός
Σημαντική παρατήρηση
Όταν η παράλυση του προσωπικού νεύρου συνοδεύεται με συμπτώματα του περιφερικού αιθουσαίου συνδρόμου ή του συνδρόμου Horner, το πιθανότερο αίτιο είναι μέση/έσω ωτίτιδα.
Σημαντική παρατήρηση
Στη παραμόρφωση τύπου Chiari που συνοδεύεται με συριγγομυελία, ενδέχεται να προκληθεί παράλυση του προσωπικού νεύρου (ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη). Στην περίπτωση αυτή η παράλυση του προσωπικού νεύρου συνοδεύεται με τα συμπτώματα της συριγγομυελίας όπως αυχενικό πόνο, συχνές και επίμονες κινήσεις ξέσης του αυχένα με τα οπίσθια άκρα χωρίς να ακουμπούν το δέρμα κατά την κίνηση ξέσεως (fandom scratching) και διαταραχές στις αντιδράσεις θέσης.
Θεραπεία
Για την ιδιοπαθή παράλυση του προσωπικού νεύρου δεν υπάρχει θεραπεία. Συνιστάται η ενστάλαξη τεχνιτών δακρύων στον κερατοειδή για την αντιμετώπιση της συνεχούς έκθεσής του στο περιβάλλον λόγω της αδυναμίας κλεισίματος των βλεφάρων.
Πρόγνωση
Η πρόγνωση για ανάρρωση είναι επιφυλακτική. Σε ορισμένα ζώα η αποκατάσταση επέρχεται μέσα σε 2-6 εβδομάδες έως μερικούς μήνες, ενώ σε άλλα τα συμπτώματα παραμένουν αμετάβλητα για το υπόλοιπο της ζωής τους. Η πάθηση μπορεί επίσης να εμφανιστεί στην απέναντι πλευρά μέσα σε εβδομάδες έως μήνες από την αρχική διάγνωση.
Η παράλυση του προσωπικού νεύρου είναι συνήθως ένα αισθητικό πρόβλημα χωρίς δευτερογενείς επιπτώσεις στην υγεία. Οι ασθενείς μπορεί να προσαρμοστούν μασώντας κυρίως από την υγιή πλευρά, μειώνοντας έτσι τη συγκέντρωση τροφής στη στοματική κοιλότητα και τη σιελόρροια. Το έλκος του κερατοειδούς είναι η κυριότερη επιπλοκή της παράλυσης του προσωπικού νεύρου, επομένως πρέπει να καταβάλλεται κάθε προσπάθεια ώστε ο κερατοειδής να παραμένει ενυδατωμένος. Η κατάσταση δεν φαίνεται να είναι επώδυνη και οι περισσότεροι σκύλοι διατηρούν καλή ποιότητα ζωής.
Δοκιμή Shirmer για τη μέτρηση της ποσότητας των παραγομένων δακρύων σε σκύλο με υποψία παράλυσης του προσωπικού νεύρου δεξιά.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ: Εάν βρείτε λάθος σε αυτό το άρθρο, παρακαλώ στείλε mail (danourdista@gmail.com) για να διορθωθεί. Ευχαριστούμε για την υποστήριξή σας !