Η κοκκιωματώδης μηνιγγοεγκεφαλίτιδα (ΚΜΕ) είναι μια άγνωστης αιτιολογίας φλεγμονώδης νόσος του ΚΝΣ. Από όλες τις νόσους του ΚΝΣ του σκύλου, η ΚΜΕ εμφανίζεται σε ποσοστό μεγαλύτερο από 25% σύμφωνα με διάφορες μελέτες. Η νόσος περιγράφηκε για πρώτη φορά σε σκύλο το έτος 1978. Η ΚΜΕ είναι δύσκολο να διαφοροποιηθεί κλινικά από τη νεκρωτική μηνιγγοεγκεφαλίτιδα (ΝΜΕ) ή τη νεκρωτική λευκοεγγεφαλίτιδα (ΝΛΕ).
Ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις
Οι τυπικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις χαρακτηρίζονται από την συγκέντρωση φλεγμονικών κυττάρων (λεμφοκύτταρα, πλασμοκύτταρα, ιστιοκύτταρα) γύρω από τα αγγεία, της λευκής κυρίως ουσίας του εγκεφάλου και του ΝΜ. Δευτερευόντως προσβάλλονται οι λεπτομήνιγγες και η φαιά ουσία του εγκεφάλου.
Αιτιολογία
Η πιο πιθανή αιτία της ΚΜΕ είναι μια μη ειδική ανοσολογική αντίδραση με πολλούς περιβαλλοντολογικούς εναυσματικούς παράγοντες (π.χ. παθογόνοι οργανισμοί, εμβολιασμοί) σε συνδυασμό με γενετικούς παράγοντες.
Στοιχεία του ζώου
Αν και από την ΚΜΕ μπορεί να προσβληθούν αμφότερα τα φύλα όλων των φυλών των σκύλων, η νόσος παρατηρείται συχνότερα σε θηλυκούς σκύλους (αναλογία σε σύγκριση με αρσενικούς 1,5:1) μικρόσωμων φυλών και κυρίως σε υποομάδες της φυλής Terrier. Ο μέσος όρος ηλικίας εμφάνισης των νευρολογικών συμπτωμάτων είναι 5-6 έτη (6 μήνες – 12 έτη).
Κλινικές μορφές της κοκκιωματώδους μηνιγγοεγκεφαλίτιδας
Έχουν περιγραφεί τρεις κλινικές μορφές της ΚΜΕ: η διάχυτη μορφή, η εστιακή μορφή και η οφθαλμική μορφή.
1. Η διάχυτη μορφή της ΚΜΕ είναι μια νευρολογική νόσος με οξεία εμφάνιση, προοδευτική επιδείνωση και πολυεστιακή εντόπιση. Αν δεν γίνει άμεση θεραπεία ή νόσος προκαλεί τον θάνατο σε μερικές ημέρες ή εβδομάδες. Προσβάλλονται κυρίως ο πρόσθιος εγκέφαλος και το εγκεφαλικό στέλεχος.
Τα πιο συνηθισμένα νευρολογικά ελλείμματα της διάχυτης μορφής της ΚΜΕ είναι:
• Αιθουσαίο-παρεγκεφαλιδικά συμπτώματα όταν οι αλλοιώσεις εντοπίζονται στον οπίσθιο κρανιακό βόθρο (π.χ. αιθουσαία αταξία, παρεγκεφαλιδική αταξία, υπερμετρία, τρόμος τελικού σκοπού, απουσία αντανακλαστικού απειλής με φυσιολογική όραση, κ.λ.π.).
• Συμπτώματα προσθίου εγκεφαλικού συνδρόμου (π.χ. επιληπτικές κρίσεις, τύφλωση κεντρικής αιτιολογίας, διαταραχή συνείδησης, πίεση της κεφαλής σε ακίνητα αντικείμενα, σύνδρομο αδιαφορίας προς τη μια πλευρά, κυκλικές κινήσεις, κ.λ.π.).
• Συμπτώματα δυσλειτουργίας του εγκεφαλικού στελέχους (π.χ. διαταραχή στο επίπεδο συνείδησης από λήθαργο έως κώμα, μυδρίαση, ημιπάρεση ή ημιπληγία, τετραπάρεση ή τετραπληγία, μείωση του βλεφαρικού αντανακλαστικού και του αντανακλαστικού του κερατοειδή, κ.λ.π).
• Συμπτώματα οφειλόμενα σε προσβολή της αυχενικής ή θωρακοσφυϊκής μοίρας της ΣΣ.
Συχνά, λόγω της φλεγμονής των μηνίγγων υπάρχει υποψία πονοκέφαλου σε συνδυασμό με/ή χωρίς πόνο στον αυχένα. Τα ζώα με πονοκέφαλο απομακρύνουν το κεφάλι τους προς τα πίσω όταν προσπαθεί να το χαϊδέψει ο ιδιοκτήτης και οι οφθαλμοί τους συχνά έχουν στραβισμό.
2. Η εστιακή μορφή της ΚΜΕ χαρακτηρίζεται από τη δημιουργία μονήρους χωροκατακτιτικής αλλοίωσης (κοκκίωμα) στον πρόσθιο εγκέφαλο ή στον οπίσθιο κρανιακό βόθρο ή στον ΝΜ (αυχενική ή θωρακοσφυϊκή μοίρα).
Τα νευρικά συμπτώματα έχουν οξεία ή σταδιακή εμφάνιση και ομοιάζουν με αυτά που θα προκαλούσε μια μονήρης χωροκατακτητική αλλοίωση στον εγκέφαλο ή τον ΝΜ (κυρίως στην αυχενική μοίρα). Η εστιακή ΚΜΕ πρέπει να διαφοροποιείται από την κακοήθη ιστιοκυττάρωση και το πρωτογενές λεμφοσάρκωμα του ΚΝΣ.
3. Η οφθαλμική μορφή της ΚΜΕ προσβάλει το οπτικό νεύρο και προκαλεί οξεία εμφάνιση τύφλωσης, ποικίλες διαταραχές στην κινητικότητα της κόρης (συνήθως μυδρίαση μη ανταποκρινόμενη στο φως) και ποικίλου βαθμού οιδήματος στο οπτικό νεύρο. Οι σκύλοι με την οφθαλμική μορφή της ΚΜΕ μπορεί να εμφανίσουν ταυτόχρονα και άλλα συμπτώματα από το ΚΝΣ. Κατά την βυθοσκόπηση του οφθαλμού διαπιστώνεται οίδημα, υπεραιμία και πιθανόν εστιακές αιμορραγίες στην οπτική θηλή.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ: Εάν βρείτε λάθος σε αυτό το άρθρο, παρακαλώ στείλε mail (danourdista@gmail.com) για να διορθωθεί. Ευχαριστούμε για την υποστήριξή σας !