Δισκοσπονδυλίτιδα

Η δισκοσπονδυλίτιδα είναι μια λοιμώδης φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τον μεσοσπονδύλιο δίσκο και τις παρακείμενες τελικές πλάκες των σπονδύλων. Προκαλείται συνήθως από παθογόνα βακτήρια. Τα πιο συχνά παθογόνα βακτήρια που έχουν απομονωθεί είναι: Staphylococcus aureus, Staphylococcus pseudintermedius, Brucella canis και Escherichia coli. Άλλοι παθογόνοι μικροοργανισμοί που μπορεί να προκαλέσουν δισκοσπονδυλίτιδα είναι: Streptococcus spp., Klebsiella, Pseudomonas, Proteus, Candida tropicalis και Actinomyces pyogenes.

Τα βακτήρια μπορεί να εισέλθουν στο μεσοσπονδύλιο δίσκο και στους παρακείμενους σπονδύλους μέσω:

• Αιματογενούς διασποράς. Αποτελεί το συχνότερο μηχανισμό αν και η αρχική εστία της λοίμωξης τις περισσότερες φορές δεν ανευρίσκεται
• Λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος. Αποτελεί συχνή αιτία δισκοσπονδυλίτιδας
• Άμεσης ενοφθάλμισης. Π.χ. διατιτραίνον τραύμα, μετανάστευση ξένου σώματος (άγανου)
• Ιατρογενούς αιτίας. Π.χ. νευροχειρουργική επέμβαση, ενδομυϊκή ένεση στους παρασπονδυλικούς μύες

Η δισκοσπονδυλίτιδα εμφανίζεται συχνότερα σε σκύλους μεγαλόσωμων και γιγαντόσωμων φυλών, αν και μπορεί να προσβάλει σκύλους οποιασδήποτε φυλής. Οι γάτες προσβάλλονται σπανιότερα.  Μεγάλη αναδρομική μελέτη 513 σκύλων έδειξε αυξημένη συχνότητα σε Great Dane, Boxer, Rottweiler, English Bulldog, German Shepherd και Doberman Pinscher. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι συχνότερα εμφανίζεται σε ζώα μέσης και μεγάλης ηλικίας. Οι αρσενικοί σκύλοι προσβάλλονται συχνότερα.  

Οι προσβεβλημένοι σκύλοι προσκομίζονται, συνήθως, με χρόνιο πόνο στη σπονδυλική στήλη (σπονδυλική υπερευαισθησία), δύσκαμπτο βάδισμα και απροθυμία για κίνηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα εμφανίζονται αιφνίδια ή παρουσιάζουν υφέσεις και εξάρσεις. Συχνά αναφέρονται μη ειδικά συστηματικά συμπτώματα όπως ανορεξία, λήθαργος και απώλεια βάρους. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να εξελιχθούν σε πάρεση ή παράλυση.

Τα νευρολογικά συμπτώματα εξαρτώνται από την εντόπιση της βλάβης και ποικίλλουν σε βαρύτητα. Στην προαναφερθείσα μελέτη, το 52% των σκύλων είχε φυσιολογική νευρολογική εξέταση εκτός από τον πόνο της σπονδυλικής στήλης. Από το υπόλοιπο 48%, τα νευρολογικά ελλείμματα περιλάμβαναν:

• Παραπάρεση (n = 27)
• Ελλείμματα μόνο στις αντιδράσεις θέσεις (n = 14)
• Παραπληγία με απουσία εν τω βάθει αίσθησης πόνου (n = 7)
• Παραπληγία με διατήρηση της αίσθησης του πόνου (n = 6)
• Τετραπάρεση (n = 5)

Η διάγνωση βασίζεται συνήθως στην κλινική υποψία και στην απεικονιστική διερεύνηση. Οι απλές ακτινογραφίες συχνά αποκαλύπτουν στένωση του μεσοσπονδύλιου διαστήματος, λύση των παρακείμενων τελικών πλακών και ποικίλου βαθμού σκλήρυνση. Στο 40% των περιπτώσεων εμπλέκονται πολλαπλά μεσοσπονδύλια διαστήματα συνεπώς συνιστάται ακτινογραφικός έλεγχος ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης. Οι ακτινογραφικές αλλοιώσεις μπορεί να μην είναι εμφανείς έως και 2–4 εβδομάδες μετά την έναρξη των κλινικών συμπτωμάτων.

Ο βασικός εργαστηριακός έλεγχος πρέπει να περιλαμβάνει γενική αίματος, βιοχημικό προφίλ ορού και ολική Τ4. Μπορεί να υπάρχει λευκοκυττάρωση, αν και τα υπόλοιπα ευρήματα συχνά είναι μη ειδικά. Συστήνεται γενική εξέταση ούρων με καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα, καθώς και αιμοκαλλιέργειες. Θετικά αποτελέσματα στις αιμοκαλλιέργειες λαμβάνονται μόνο στο 40% των περιπτώσεων.

Ο έλεγχος για Brucella canis πρέπει να πραγματοποιείται σε όλες τις περιπτώσεις, καθώς η λοίμωξη μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε ακέραια όσο και σε στειρωμένα ζώα.

Ακτινογραφίες θώρακος και υπερηχογράφημα κοιλίας συνιστώνται για τον εντοπισμό πιθανών εστιών λοίμωξης ή συνυπαρχουσών παθήσεων.

Η απεικόνιση με MRI είναι χρήσιμη στα πρώιμα στάδια ή όταν υπάρχουν νευρολογικά ελλείμματα. Συνήθως απεικονίζεται :

• κατάρρευση του μεσοσπονδύλιου διαστήματος
• σήμα αυξημένης έντασης σε ακολουθίες T2 και STIR στον προσβεβλημένο δίσκο και στις τελικές πλάκες
• σήμα χαμηλής έντασης σε ακολουθία T1 και ενίσχυση με σκιαγραφικό του δίσκου, των τελικών πλακών, των σπονδυλικών σωμάτων και των παρασπονδυλικών μαλακών μορίων

Η αξονική τομογραφία (CT) αποτελεί λογική εναλλακτική λόγω της καλύτερης απεικόνισης των οστών. Τα ευρήματα μπορεί να περιλαμβάνουν λύση των τελικών πλακών, σκλήρυνση και οστική υπερπλασία, με πιθανή επέκταση στα σπονδυλικά σώματα.

Η αντιβιοτική αγωγή πρέπει ιδανικά να βασίζεται σε καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα υλικού από αναρρόφηση του δίσκου ή χειρουργική βιοψία. Στην πράξη, συχνά ξεκινά εμπειρική θεραπεία. Τα συχνότερα παθογόνα (Staphylococcus, Streptococcus, E. coli) είναι γενικά ευαίσθητα σε αντιβιοτικά με καλή διείσδυση στο οστό. Η κεφαλεξίνη και η αμοξικιλλίνη-κλαβουλανικό οξύ χρησιμοποιούνται συχνά.  Η θεραπεία πρέπει να είναι μακροχρόνια, με πολλές πηγές να συνιστούν ελάχιστη διάρκεια 8–12 εβδομάδες ή συνέχιση για αρκετές εβδομάδες μετά την κλινική βελτίωση. Η ακτινογραφική αποκατάσταση συχνά καθυστερεί ή μπορεί να απουσιάζει παρά την κλινική ανάρρωση. Η υποτροπή είναι συχνή εάν η θεραπεία διακοπεί πρόωρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αγωγή μπορεί να χρειαστεί να συνεχιστεί για 6–12 μήνες ή περισσότερο. Εάν η κλινική ανταπόκριση είναι φτωχή, συνιστάται επανάληψη των καλλιεργειών και του αντιβιογράμματος.

Η μυκητιασική δισκοσπονδυλίτιδα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε περιπτώσεις μη ανταποκρινόμενες στη θεραπεία. Οι Γερμανικοί Ποιμενικοί έχουν προδιάθεση για λοίμωξη από Aspergillus. Αντιμυκητιασική αγωγή πρέπει να ξεκινά όταν επιβεβαιώνεται μυκητιασικός παράγοντας.

Η δισκοσπονδυλίτιδα από Brucella canis είναι ανθεκτική στη θεραπεία και θεωρείται μη ιάσιμη. Τα προτεινόμενα πρωτόκολλα περιλαμβάνουν μινοκυκλίνη (10 mg/kg από το στόμα κάθε 12 ώρες για 4 εβδομάδες) με στρεπτομυκίνη (20 mg/kg ενδομυϊκά ή υποδόρια κάθε 24 ώρες κατά τις εβδομάδες 1 και 4). Εάν η στρεπτομυκίνη δεν είναι διαθέσιμη, μπορεί να αντικατασταθεί από γενταμικίνη (5 mg/kg IM ή SQ κάθε 24 ώρες κατά τις εβδομάδες 1 και 4).

Ένα ασφαλέστερο και συχνότερα χρησιμοποιούμενο σχήμα περιλαμβάνει δοξυκυκλίνη (5 mg/kg PO q12h) και ενροφλοξασίνη (5 mg/kg PO q24h). Μπορεί να απαιτείται μακροχρόνια ή και δια βίου θεραπεία. Οι ιδιοκτήτες πρέπει να ενημερώνονται για την πιθανότητα μετάδοσης στον άνθρωπο (μελιταίος πυρετός). Η στείρωση είναι απαραίτητη.

Η διαχείριση του πόνου είναι απαραίτητη και πρέπει να ξεκινά από τα αρχικά στάδια της νόσου. Ήπιος έως μέτριος πόνος μπορεί να ανταποκριθεί σε γκαμπαπεντίνη, τραμαδόλη, διαδερμική φαιντανύλη ή παρακεταμόλη με κωδεΐνη. Για μέτριο έως σοβαρό πόνο, μπορεί να απαιτηθούν ενέσιμα οπιοειδή ή συνεχείς εγχύσεις (CRI) φαιντανύλης, υδρομορφόνης, δεξμεδετομιδίνης, κεταμίνης ή λιδοκαΐνης.

Η χειρουργική επέμβαση προτείνεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις για την αποσυμπίεση ή την σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης, ιδιαίτερα όταν τα νευρολογικά ελλείμματα είναι σοβαρά ή ανθεκτικά στη συντηρητική αγωγή.

Η πρόγνωση είναι γενικά καλή έως άριστη για τη βακτηριακή δισκοσπονδυλίτιδα όταν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Η μυκητιασική δισκοσπονδυλίτιδα έχει μέτρια έως επιφυλακτική πρόγνωση και συχνά απαιτεί παρατεταμένη θεραπεία. Η βρουκέλλωση δεν είναι ιάσιμη, αλλά οι προσβεβλημένοι σκύλοι μπορούν να διατηρήσουν καλή ποιότητα ζωής με μακροχρόνια ιατρική διαχείριση.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ: Εάν βρείτε λάθος σε αυτό το άρθρο, παρακαλώ στείλε mail (danourdista@gmail.com) για να διορθωθεί. Ευχαριστούμε για την υποστήριξή σας !