Παράλυση του Λάρυγγα

Η παράλυση του λάρυγγα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από πάρεση ή παράλυση των αρυταινοειδών χόνδρων και των φωνητικών χορδών. Οφείλεται σε νευροπάθεια του κινητικού κλάδου του  παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου (αποτελεί κλάδο του πνευμονογαστρικού νεύρου).

Αναγνωρίζονται δύο μορφές λαρυγγικής παράλυσης:

Α. Κληρονομική λαρυγγική παράλυση

Η κληρονομική μορφή έχει μελετηθεί περισσότερο στη φυλή Bouvier des Flandres, όπου θεωρείται ότι ακολουθεί αυτοσωμικό επικρατούντα τρόπο κληρονόμησης. Υπάρχει υποψία ότι μπορεί να προσβάλλει και τις φυλές Siberian husky, διασταυρώσεις Siberian husky – Malamute, Bull Terrier, Rottweiler και λευκούς Γερμανικούς Ποιμενικούς.

B. Επίκτητη λαρυγγική παράλυση

Η επίκτητη, ιδιοπαθής μορφή εμφανίζεται συχνότερα σε σκύλους μεγαλόσωμων και γιγαντόσωμων φυλών. Η παράλυση του λάρυγγα παρατηρείται σπάνια στις γάτες.

Συχνά μαζί με τη παράλυση του λάρυγγα συνυπάρχει υποκείμενη γενικευμένη νευρομυϊκή διαταραχή. Οι πάσχοντες σκύλοι εμφανίζου συμπτώματα διάχυτης πολυνευροπάθειας (παράλυση του λάρυγγα και πολυνευροπάθεια που εμφανίζεται εντός ενός έτους από την αρχική διάγνωση).

• Κεντρική βλάβη που προσβάλλει τον κινητικό πυρήνα του πνευμονογαστρικού νεύρου (μικτός πυρήνας, nucleus ambiguous) στην οπίσθια μοίρα του στελέχους του εγκεφάλου. Συνήθως οφείλεται σε φλεγμονώδεις αλλοιώσεις ή νεοπλασία.
• Βλάβη του πνευμονογαστρικού νεύρου και/ή του παλίνδρομου λαρυγγικού κλάδου από τραυματισμό (π.χ. δάγκωμα), ιατρογενή κάκωση κατά την διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων στον αυχένα π.χ. νεόπλασμα θυρεοειδούς. Ιατρογενής λαρυγγική παράλυση από τη μια πλευρά μπορεί να προκληθεί από υπερβολική έλξη και συμπίεση του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων στην αυχενική περιοχή (π.χ. χειρουργική ventral slot, θυρεοειδεκτομή).
• Πρωτογενής μυοπάθεια ή συναπτοπάθεια που προσβάλει τους γραμμωτούς μύες του λάρυγγα. Μπορεί να εμφανιστεί ως εστιακή λαρυγγική πάθηση ή ως γενικευμένη νευρομυϊκή νόσος (ιδιοπαθής πολυμυοσίτιδα, myasthenia gravis, αλλαντίαση).
• Ιδιοπαθής παράλυση του λάρυγγα. Αποτελεί διάγνωση αποκλεισμού σε ενήλικους σκύλους που δεν έχουν άλλα κλινικά συμπτώματα. Πιθανόν να αποτελεί το πρώιμο στάδιο του συνδρόμου λαρυγγικής παράλυσης και πολυνευροπάθειας (LPP, «laryngeal paralysis-polyneuropathy syndrome), πριν την εμφάνιση της δυσλειτουργίας του ισχιακού νεύρου.
• Παράλυση του λάρυγγα λόγω υποθυρεοειδισμού.

Η κληρονομική λαρυγγική παράλυση εμφανίζεται συνήθως πριν από την ηλικία των 6 μηνών, αν και έχουν αναφερθεί περιστατικά έως και την ηλικία των 7 ετών.

Η επίκτητη μορφή προσβάλλει κυρίως ηλικιωμένους σκύλους μεγαλόσωμων και γιγαντόσωμων φυλών. Συχνότερα προσβάλλονται οι φυλές Labrador Retriever, Rottweiler, Saint Bernard, Chesapeake Bay Retriever, Δαλματίας, Irish Setter και Afghan Hound.

Στα τυπικά κλινικά συμπτώματα της παράλυσης του λάρυγγα περιλαμβάνονται:

• Δυσφωνία (αλλαγή στη χροιά ή της ένταση της φωνής)
• Εισπνευστικός συριγμός (stridor). Οφείλεται στην αδυναμία απαγωγής των χόνδρων του λάρυγγα κατά την εισπνοή
• Εύκολη κόπωση ή κατάρρευση, κυρίως σε περιόδους ζέστης
• Βήχας κυρίως κατά την κατάποση ύδατος λόγω αδυναμία προσαγωγής των χόνδρων του λάρυγγα. Στα ζώα αυτά υπάρχει κίνδυνος εισροφητικής βρογχοπνευμονίας.

Η νευρολογική εξέταση μπορεί να επιβεβαιώσει τα ανωτέρω κλινικά συμπτώματα, καθώς και μειωμένο φαρυγγικό (gag) αντανακλαστικό. Ορισμένα ζώα εμφανίζουν ταυτόχρονα  συμπτώματα γενικευμένης νευροπάθειας, όπως μειωμένη αντοχή στην άσκηση, μικρότερο μήκος βήματος με γενικευμένη μυϊκή αδυναμία, ελλείμματα στις αντιδράσεις θέσης, μειωμένα νωτιαία αντανακλαστικά και μειωμένα αντανακλαστικά κάμψης. Μπορεί επίσης να παρατηρηθούν μειωμένος μυϊκός τόνος και μυϊκή ατροφία.

• Τοπική βλάβη του λάρυγγα και/ή του οισοφάγο  (π.χ. τραύμα νεοπλασία, φλεγμονή)
• Έμφραξη του λάρυγγα από ξένο σώμα

Η επιβεβαίωση της πάρεσης/παράλυσης του λάρυγγα μπορεί να γίνει με άμεση παρατήρηση της λειτουργίας του λάρυγγα με το ζώο υπό ελαφρά γενική αναισθησία. Συνιστάται ελαφρύ επίπεδο αναισθησίας (π.χ. προποφόλη), με διατήρηση επαρκούς βάθους ώστε να επιτρέπεται η εισαγωγή λαρυγγοσκοπίου.

Θα πρέπει πάντοτε να πραγματοποιείται έλεγχος θυρεοειδικής λειτουργίας, καθώς ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει λαρυγγική παράλυση. Η διερεύνηση άλλων διαταραχών που προκαλούν λαρυγγική ή φαρυγγική αδυναμία (π.χ. μυασθένεια gravis) πρέπει να γίνεται ανάλογα με τα κλινικά ευρήματα.

Η παράλυση του λάρυγγα μπορεί να αποτελεί το μοναδικό κλινικό σύμπτωμα αλλά συχνότερα είναι τμήμα γενικότερης διάχυτης νευροπάθειας που ονομάζεται σύνδρομο λαρυγγικής παράλυσης και πολυνευροπάθειας («laryngeal paralysis-polyneuropathy syndrome, LPP»).

Το «σύνδρομο λαρυγγικής παράλυσης και πολυνευροπάθειας»  εκδηλώνεται με συμπτώματα παράλυσης του λάρυγγα και δυσλειτουργίας του ισχιακού νεύρου σε συνδυασμό με στάση σε το ολόκληρο το πέλμα στο έδαφος (plantigrade posture), μειωμένο αντανακλαστικό κάμψης στα οπίσθια άκρα και ιδιοδεκτικά ελλείμματα στα οπίσθια άκρα. Μερικές φορές προσβάλλεται και ο οισοφάγος με εκδήλωση μεγαοισοφάγου.

Δεν υπάρχει φαρμακευτική αγωγή που να προλαμβάνει ή να θεραπεύει τη λαρυγγική παράλυση. Ήπια κλινικά συμπτώματα μπορεί να αντιμετωπιστούν με υποστηρικτικά μέτρα, όπως απώλεια βάρους, περιορισμός της άσκησης, αποφυγή στρες και ελαχιστοποίηση της έκθεσης σε ζέστη. Οι οξείες κρίσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με ασεπρομαζίνη (0,03–0,05 mg/kg IV) για καταστολή, αντιφλεγμονώδεις δόσεις γλυκοκορτικοειδών για τη μείωση του οιδήματος του βλεννογόνου και χορήγηση οξυγόνου. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί διασωλήνωση ή προσωρινή τραχειοστομία.

Η πάθηση συνήθως επιδεινώνεται σταδιακά, καθιστώντας αναγκαία τη χειρουργική αντιμετώπιση. Η πλάγια καθήλωση του αρυταινοειδούς χόνδρου («laryngeal tie-back») είναι συχνά ιδιαίτερα αποτελεσματική, αν και οι επιπλοκές είναι συχνές. Η συχνότερη επιπλοκή είναι η πνευμονία από εισρόφηση (έως και στο 33% των περιστατικών).

Η πρόγνωση είναι από μέτρια έως καλή με τη χειρουργική αντιμετώπιση, εφόσον δεν εμφανιστούν επιπλοκές και δεν αναπτυχθούν προοδευτικά νευροπαθητικά σημεία.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ: Εάν βρείτε λάθος σε αυτό το άρθρο, παρακαλώ στείλε mail (danourdista@gmail.com) για να διορθωθεί. Ευχαριστούμε για την υποστήριξή σας !