Μεγαοισοφάγος

Μεγαοισοφάγος (megaesophagus) είναι η παθολογική διάταση του οισοφάγου. Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες. Το παρόν άρθρο περιγράφει τον συγγενή και τον επίκτητο ιδιοπαθή μεγαοισοφάγο σε σκύλους και γάτες. Δεν υπάρχει σαφής υποκείμενη αιτιολογία για καμία από τις δύο μορφές.

Ο μεγαοισοφάγος μπορεί να οφείλεται σε μη φυσιολογική νεύρωση των μυών του οισοφάγου ή μπορεί να είναι δευτερογενής σε τοπικές ανατομικές ανωμαλίες.

Τοπικές ανατομικές ανωμαλίες που μπορεί να προκαλέσουν μεγαοισοφάγο είναι:

•            Μάζες εντός ή εκτός του αυλού του οισοφάγου

•            Έμφραξη από ξένα σώματα

•            Στένωση του οισοφάγου

•            Διαφραγματοκήλη (Hiatal hernia, τμήμα του στομάχου εισέρχεται στη θωρακική      κοιλότητα)

•            Αγγειακές ανωμαλίες τύπου δακτυλίου (vascular ring anomalies)

•            Οισοφαγίτιδα

Στις ανωτέρω παθήσεις ο οισοφάγος διατείνεται εστιακά κεφαλικά της βλάβης σε αντίθεση με μη ανατομικές αιτίες οι οποίες προκαλούν συνήθως γενικευμένη διάταση και διαταραχή της κινητικότητας του οισοφάγου.

Ο μη ανατομικός μεγαοισοφάγος ταξινομείται ως:

•            Συγγενής, ιδιοπαθής μεγαοισοφάγος σε ζώα <8 μηνών

•            Επίκτητος μεγαοισοφάγος.

•            Ιδιοπαθής επίκτητος σε ζώα >8 μηνών

•            Δευτερογενής επίκτητος μεγαοισοφάγος

Ο συγγενής μεγαοισοφάγος είναι νόσος νεαρών σκύλων και γατών. Έχουν αναφερθεί αρκετές φυλές σκύλων με συγγενή μεγαοισοφάγο, όπως Γερμανικοί Ποιμενικοί, Μεγάλοι Δανοί, Γκρέιχαουντ, Ιρλανδικά Σέττερ, Νιουφάουντλαντ, και Σαρ Πέι. Έχει αποδειχθεί ότι πρόκειται για κληρονομική διαταραχή στη φυλή miniature Schnauzer και στα Wire-haired Fox Terrier.

Ο επίκτητος ιδιοπαθής μεγαοισοφάγος διαγιγνώσκεται συνήθως σε σκύλους μέσης ή μεγάλης ηλικίας.

Τα περισσότερα ζώα προσκομίζονται για διερεύνηση «εμέτου». Η προσεκτική λήψη ιστορικού συχνά αποκαλύπτει ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για αναγωγή. Η αναγωγή είναι συνήθως παθητική διαδικασία (το ζώο χαμηλώνει το κεφάλι και τροφή/υγρά πέφτουν έξω με ελάχιστο θόρυβο), σε αντίθεση με τον εμετό, που είναι ενεργητική διαδικασία (τάση προς έμετο, κοιλιακές συσπάσεις, περισσότερος θόρυβος).

Σε όλα τα ζώα που προσκομίζονται με αναγωγή πρέπει να γίνεται συστηματική και νευρολογική εξέταση, ώστε να διερευνηθούν ενδείξεις συστηματικής νόσου. Συνήθως δεν ανιχνεύονται εμφανείς ανωμαλίες στη νευρολογική εξέταση σε ασθενείς με συγγενή ή επίκτητο ιδιοπαθή μεγαοισοφάγο.

Κατά την ακρόαση μπορεί να ανευρεθούν παθολογικοί πνευμονικοί ήχοι ενδεικτικοί πνευμονίας, όπως ακροαστικοί ρόγχοι, «φυσαλίδες» ή κριγμοί.

Η διάγνωση του μεγαοισοφάγου βασίζεται στα κλινικά σημεία της αναγωγής και στην απεικόνιση διατεταμένου οισοφάγου σε απλές ακτινογραφίες θώρακα. Πρέπει να αποκλειστούν άλλες αιτίες μεγαοισοφάγου πριν τεθεί διάγνωση συγγενούς ή επίκτητου ιδιοπαθούς μεγαοισοφάγου.

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την πάθηση αυτή και η αντιμετώπιση βασίζεται στη διαχείριση της αναγωγής και των δευτερογενών επιπλοκών της. Οι ασθενείς πρέπει να σιτίζονται σε κατακόρυφη θέση και να παραμένουν έτσι για 5–10 λεπτά, ώστε η βαρύτητα να βοηθήσει την τροφή/τα υγρά να φτάσουν στο στομάχι.

Οι γάτες και οι μικρού έως μεσαίου μεγέθους σκύλοι μπορεί να ανέχονται να τους κρατά ο ιδιοκτήτης σε όρθια θέση. Οι μεσαίου έως μεγάλου μεγέθους σκύλοι που είναι πολύ βαριοί για να κρατηθούν, καθώς και μικρότερα ζώα που δεν το ανέχονται, μπορεί να ωφεληθούν από μια **καρέκλα Bailey**. Οι καρέκλες Bailey μπορεί να αγοραστούν διαδικτυακά από διάφορους προμηθευτές (π.χ. Bailey Chairs 4 Dogs) ή να κατασκευαστούν από επιδέξιους ιδιοκτήτες.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, ο σκύλος μπορεί να ωφεληθεί από τη χρήση σωλήνα σίτισης. Αντιόξινα (π.χ. φαμοτιδίνη) πρέπει να χορηγούνται για τη μείωση της οξύτητας του γαστρικού περιεχομένου που αναγάγεται, περιορίζοντας τη διάβρωση του οισοφάγου. Φάρμακα που αυξάνουν την κινητικότητα (π.χ. μετοκλοπραμίδη, σισαπρίδη) μπορεί να χορηγηθούν εάν διαγνωστεί διαταραχή κινητικότητας του οισοφάγου.

Απαιτείται προσοχή στα φάρμακα που αυξάνουν τον τόνο του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα (π.χ. μετοκλοπραμίδη), καθώς μπορεί να επιδεινώσουν τα κλινικά συμπτώματα.

Η πνευμονία από εισρόφηση πρέπει να αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά ευρέος φάσματος. Ιδανικά θα πρέπει να γίνεται  αρχικά καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα από υλικό που λαμβάνεται με ενδοτραχειακή έκπλυση ή βρογχοκυψελιδική έκπλυση.

Η πρόγνωση και για τις δύο καταστάσεις είναι επιφυλακτική. Ένα μικρό ποσοστό σκύλων με συγγενή μεγαοισοφάγο μπορεί να παρουσιάσει αυτόματη ύφεση, όμως στους περισσότερους σκύλους η κατάσταση επιμένει. Υπάρχει υψηλός κίνδυνος πνευμονίας από εισρόφηση σε ασθενείς με μεγαοισοφάγο. Ο υποσιτισμός δεν είναι ασυνήθιστος, ιδιαίτερα σε ασθενείς με συγγενή μεγαοισοφάγο.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ: Εάν βρείτε λάθος σε αυτό το άρθρο, παρακαλώ στείλε mail (danourdista@gmail.com) για να διορθωθεί. Ευχαριστούμε για την υποστήριξή σας !